Prinsjesdag 2022

Gisteren was het weer Prinsjesdag. Er zijn verschillende voornemens uitgesproken die de gemeentelijke uitvoeringspraktijk raken. Bender zet de meest in het oog springende op een rij.

 

Wmo

  • Om de aanzuigende werking van de huishoudelijke hulp te remmen en de (financiële) druk op Wmo-voorzieningen in brede zin te verminderen, komt er een eerlijkere eigen bijdrage. Hiervoor wordt er een wetswijziging voorbereid die op 1 januari 2025 moet ingaan.
  • Vanuit rapportages van het IGJ blijkt dat de versterking en professionalisering van het Wmo-toezicht niet snel genoeg gaan. Er worden verschillende knelpunten gesignaleerd op het (goed) organiseren van het Wmo-toezicht binnen gemeenten. Een professioneel en goed toezicht is noodzakelijk om de kwaliteit van passende ondersteuning te kunnen waarborgen. Om het Wmo-toezicht sneller te verbeteren en de Wmo-toezichthouder een duidelijkere taakomschrijving mee te geven worden in 2023 de randvoorwaarden voor de Wmo-toezichthouder geborgd in wet- en regelgeving. Daarnaast zal er onderzocht worden in hoeverre het wenselijk is om het toezicht te organiseren op regionaal niveau.

Jeugd

In 2023 wordt door het Rijk en de VNG gestart met de uitvoering van de hervormingsagenda Jeugd. Deze moet leiden tot een beheersing van de uitgaven van de jeugdzorg. Daarnaast wordt er gestreefd naar een kwalitatieve verbetering van de jeugdzorg en een beter werkend jeugdzorgstelsel. Om de jeugdzorg financieel beheersbaar te houden, hanteert het kabinet de uitspraak van de Commissie van Wijzen van mei 2021. Deze commissie heeft aangegeven dat alleen kinderen met ernstige problemen aanspraak kunnen maken op de jeugdzorg zodat kinderen met problemen die bij het gewone opvoeden en opgroeien horen niet meer in de jeugdhulp terecht komen.

Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld

In 2023 worden de regio’s ondersteund bij het verbeteren van de steun, hulp en bescherming van gezinnen die te maken hebben met geweld of waar een ontwikkelingsbedreiging aan de orde is. Verder werkt het VWS in 2023 aan de doorontwikkeling van het gebruik van de meldcode, meer inzetten op (zorg voor) de pleger, deskundigheidsbevordering in de trauma behandeling, de aanpak van oudermishandeling, het versterken van een laagdrempelige hulp en adviesstructuur en aandacht voor het betrekken van kinderen.

Daarnaast verschijnt er in 2023 een onderzoek naar hoe het gaat met gezinnen nadat er een melding bij Veilig Thuis is geweest en wordt er bijgedragen aan het Nationaal actieplan seksueel geweld en seksueel grensoverschrijdend gedrag en het programma tegen mensenhandel.

Schuldhulpverlening

Op gebied van geldzorgen, armoede en schulden heeft het kabinet diverse plannen gepresenteerd. Voor het bestrijden van kinderarmoede wordt meer geld beschikbaar gesteld aan organisaties die zich hiermee bezig houden. Gemeenten krijgen komend jaar aanvullende middelen om meer huishoudens met schuldhulpverlening te helpen. Omtrent de energie armoede is in bekend dat de energiebelasting wordt verlaagd en dat er komend jaar ook weer geld beschikbaar wordt gesteld voor de energietoeslag van € 1.300,00. Er wordt op dit moment nog gewerkt aan het plan om de energiekosten te beperken voor huishoudens.

Werk en inkomen

  • Het kabinet wil het wettelijk minimumloon stapsgewijs te verhogen met in totaal 7,5 procent per 1 januari 2023. Omdat de bijstandsnorm is gekoppeld aan het minimumloon, zal bij een stijging van het bruto minimumloon ook de netto bijstandsnormen omhoog gaan.
  • Voor de werkenden zal de inkomstenbelasting verlaagd worden en de arbeidskorting verhoogd, zodat werken meer lonend is.
  • Het wetsvoorstel Breed Offensief dat al jaren in behandeling is in het parlement, moet op 1 januari 2023 in werking treden. Hierdoor komen er meer middelen om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen.
  • Om de bestaanszekerheid te versterken en armoede te voorkomen, wil het kabinet het sociaal minimum elke vier jaar herijken om vast te stellen of dit toereikend is om van te leven en mee te doen in de samenleving.
  • Verder zullen de toeslagen gaan stijgen en zullen de huren voor personen met een inkomen tot 120% verlaagd worden

Ruimte

Het kabinet gaat ruim 4 miljard euro investeren in het onderhoud van wegen, vaarwegen en sporen. Daarnaast wordt er extra geld geïnvesteerd in het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Vergunningverlening en het toezicht gebeurt vooral door provincies en gemeenten die hiervoor omgevingsdiensten inzetten. Met extra geld wil het kabinet dit toezicht versterken.

Duurzaamheid en Energie

Het kabinet gaat een prijsplafond invoeren voor gas en elektriciteit. Dat betekent dat de overheid een deel van de energierekening overneemt. De korting die een gemiddeld huishouden hiermee krijgt, schat het kabinet over een jaar op 2280 euro. Daarnaast komt er een energietoeslag van 1300 euro voor kwetsbare huishoudens.

Ondanks de miljarden euro’s die er naar de reparatie van de koopkracht gaat, blijft het kabinet investeren in het Klimaatfonds, voor het stimuleren van de productie van duurzame waterstof, wind op zee en warmtenetten.

Wonen en volkshuisvesting

Voor wonen en volkshuisvesting gaan er ook een aantal zaken op de schop. Zo gaat de huurtoeslag omhoog zodat lage inkomens met recht op huurtoeslag volgend jaar meer toeslag ontvangen. Ook wordt de woningwaarde grens voor de startersvrijstelling verhoogd.

Verder gaat het kabinet de overdrachtsbelasting verhogen. Hiermee wordt de drempel voor investeerders in woningen groter. Daarnaast wordt de schenkingsvrijstelling (‘jubelton’) per 2023 verlaagd en in 2024 afgeschaft.

Ook maakt het kabinet in 2023 en 2024 extra geld vrij voor een Nationaal Isolatieprogramma. Met dit geld kunnen meer huishoudens hun woningen verduurzamen.

Milieu

Op grond van het coalitieakkoord gaat het kabinet de vliegbelasting verhogen. Het doel is om vanaf 2023 extra opbrengsten te genereren. Gelijktijdig zal de overheid het vliegen op korte afstanden ontmoedigen. De vliegbelasting drukt namelijk zwaarder op tickets voor deze bestemmingen.

Verder gaat de bijtelling voor de elektrische auto met een datum eerste tenaamstelling of eerste toelating in 2023 omhoog.

Vastgoed en grondzaken

De aankomende tien jaar gaat er extra geld naar het aanjagen van woningbouw. Dit geld is bedoeld voor nieuwe woningbouwplannen, niet voor de versnelling van bestaande projecten. Verder wordt er extra geld beschikbaar gesteld om maatschappelijk vastgoed zoals Rijksvastgoed, scholen en ziekenhuizen te verduurzamen. Het geld gaat naar gemeenten.

Zorg

Betaalbaarheid en toegankelijkheid van de zorg

Vanwege de vergrijzing zullen mensen steeds langer een beroep doen op de zorg. Op dit moment gaat al 13% van het nationale inkomen naar de zorg en werkt 1 op de 6 mensen in deze sector. Het kabinet ziet daarom geen oplossing in alleen meer financiële middelen of meer zorgpersoneel. Het kabinet wil juist inzetten op het versterken van samenwerking tussen zorgpartijen en het verdelen van de beperkte capaciteit van de zorg. De afspraken hierover staan in het Integraal Zorgakkoord (IZA).

Zorgpremie en zorgtoeslag gaan omhoog

In 2023 gaat de premie van de basisverzekering omhoog. Deze stijging heeft geen gevolgen op de toegankelijkheid van de zorg. Om lage- en middeninkomens te compenseren, stijgt de zorgtoeslag.

Ouderen wonen langer thuis

Het programma ‘Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen’ (WOZO) wil geclusterde woonvormen realiseren, waarbij ouderen langer thuis kunnen wonen, langer zelfredzaam blijven en er meer gebruik gemaakt kan worden van technische innovaties. Het kabinet trekt hier €280 miljoen voor uit.

Voorbereid zijn op een volgende pandemie

Het kabinet treft verschillende maatregelen om voorbereid te zijn op een volgende pandemie. Daarvoor wordt €200 miljoen beschikbaar gesteld. Hierbij wordt ingezet op meer opleidingsplekken voor infectieziekten bestrijdingsartsen, de oprichting van het LFI (Landelijke Functionaliteit Infectiebestrijding), kennis-en innovatieprogramma’s, investering in ICT en informatievoorziening en een subsidie voor de opleiding Basis Acute Zorg.

(Mentale) gezondheid, preventie en sport

Via het Nationaal Preventieakkoord streeft het kabinet naar de Gezonde Generatie in 2040. Er wordt extra ingezet op het tegengaan van overgewicht, het verminderen van het aantal rokers en het terugdringen van problematisch alcoholgebruik. Daarnaast is er extra aandacht voor mentale gezondheid en sport en beweging. Hiervoor maakt het kabinet €90 miljoen vrij.

 

Lees hier alle toelichtingen van de uitgelichte voornemens>>