Van de Jeugdwet naar de Wmo

Als jongere van de Jeugdwet naar de Wmo

De doelgroep van 18 jaar en ouder staat erom bekend tussen wal en schip te vallen door de transitie van de Jeugdwet naar de Wmo. Als domeinspecialisten Wmo & Jeugd vertellen wij over onze ervaring, waar knelpunten optreden, waar winst te behalen is en wat er verbeterd kan worden.

De verandering

Jongeren vallen tot aan hun 18e verjaardag wettelijk gezien onder de verantwoordelijkheid van hun ouders of verzorgers, daarna zijn ze volgens de wet zelfstandig. Ze moeten hun zorgverzekering regelen, mogen stemmen en mogen zelfs alcohol drinken. Maar als ze extra ondersteuning nodig hebben wordt het ingewikkeld. De ondersteuning wordt tot aan hun 18e betaald vanuit de Jeugdwet, hierna is het de vraag of de Wmo dit kan overnemen. Knelpunten treden op als de organisatie waar de begeleiding van komt geen contract heeft met de Wmo van de gemeente. Als de jongere in een pleeggezin woont of eigenlijk niet meer thuis kan wonen. Of als de jongere zelfstandig wil wonen maar het nog niet redt met 1 of 2 keer per week begeleiding.

Het CIZ geeft vaak geen indicatie voor de Wet langdurige zorg af, want zij kunnen nog niet vaststellen of dit langdurig nodig is. Daarnaast kan de indicatie niet worden verlengd onder de Jeugdwet, want er is een andere oplossing: de Wmo. Het is onduidelijk of de jongere dan bij de Wmo terecht kan voor beschermd wonen of dat deze zorg eigenlijk te zwaar is. Daarnaast hebben niet alle jongeren in de Jeugdwet een psychiatrische aandoening, de vraag rijst of de Wmo de juiste zorg heeft ingekocht om ze te helpen zelfstandig te worden.

De verlengde Jeugdwet biedt oplossingen en mogelijkheden om de jeugdhulp voor een afgesproken periode te kunnen verlengen. Hierdoor ontstaat meer tijd om de overgang tussen Jeugd en Wmo beter te laten verlopen. Echter heeft iedere gemeente hieromtrent een eigen beleid ontwikkeld of is hiermee bezig. Hierdoor ontstaat in heel Nederland een grijs gebied wat betreft het krijgen/verstrekken van verlengde jeugdhulp.

SCIOPENG helpt!

We zien dat de ‘toegangsteams’ voor de doelgroep 18-/18+ elkaar meer gaan opzoeken. De lijnen tussen de Wmo- en jeugdconsulent zijn vaak kort. Beleidsmatig is deze verbinding minder goed, terwijl contractmanagers de Jeugdhulp en de ondersteuning vanuit de Wmo vaak gezamenlijk inkopen. Dat maakt de overgang soms moeilijk op het moment dat een jongere 18 jaar wordt.

In diverse gemeenten, zoals Emmen en Boekel, verzorgen wij de advisering voor deze jongeren. De specialisten van SCIOPENG hebben ervaring met het inzetten van de verlengde Jeugdwet en kunnen adviseren over de ontwikkeling van beleid en uitvoering hiervan. SCIOPENG verzorgd bijvoorbeeld in de gemeente Boekel de hele uitvoering Wmo en de functie van kwaliteitsmedewerker. Een functie die een schakel vormt tussen beleid en uitvoering met als taak om de signalen of vraagstukken rond deze doelgroep aan te vliegen. Jongeren die in dat jaar 18 worden, zijn bij de gemeenten in beeld. Wij gaan met deze jeugdigen en hun netwerk in gesprek; wat hebben zij nodig na hun 18e en wat is daarvoor nodig? Wat is de verantwoordelijkheid van het systeem (school, de Participatiewet, de Jeugdwet, Zorgverzekeringswet, Wet langdurige zorg et cetera)? Maar vooral: waar is die jeugdige mee geholpen?

Uiteraard moeten huisartsen en gecertificeerde instellingen hierin meegenomen worden, zij hebben ook veel met deze groep te maken. Een goed onderzoek neemt soms flink wat tijd in beslag. Daarom zijn samenwerken en op tijd aan de slag gaan, goud waard. Hierdoor kan een goed vervolgtraject worden vastgesteld en kunnen we voorkomen dat deze groep tussen wal en schip valt. Afronding van de Jeugdwet komt dan ook minder abrupt. In de gemeente Boekel is bijvoorbeeld een werkafspraak tussen het toegangsteam Jeugd en toegangsteam Wmo gemaakt: anderhalf jaar voor de 18e verjaardag van de jongere, raakt een toegangsmedewerker Wmo betrokken bij de aanvraag van een beschikking Jeugdhulp. Er vindt een gezamenlijk gesprek en onderzoek plaats. Hierdoor kan de benodigde ondersteuning op elkaar worden afgestemd.

Wat beleidsmatige knelpunten betreft: leg de verordeningen eens naast elkaar. Of beter nog, zet de juiste experts samen om tafel. Bekijk of de verordening, de beleidsregels en de inkoop goed op elkaar zijn afgestemd en waar men bij de uitvoering tegenaan loopt. Hier kunnen wij dankzij onze uitgebreide ervaring bij diverse gemeenten uitstekend bij ondersteunen.

Kan de kennis van beleidsadviseurs, consulenten of contractmanagers nog wat ‘opgekrikt’ worden? Wij praten je graag bij en houden je op de hoogte van de actualiteiten. Je kunt bijvoorbeeld een actualiteitenabonnement afsluiten. Daarnaast bieden wij diverse jeugdopleidingen aan waar het onderwerp 18-/18+ uitgebreid besproken wordt. Klik hier voor meer informatie over deze opleidingen.

Lieke Nielen, Specialist Jeugd
Ariana van der Slikke, Specialist Wmo