Verpleeghuizen doen meer, maar nog niet genoeg. ‘Oma begint het te merken’

Positief nieuws! Door de groei van het personeel in de zorg van de afgelopen twee jaar kunnen verpleeghuizen inmiddels meer zieke ouderen opvangen, en tegelijkertijd ook betere zorg leveren. Dat blijkt uit cijfers van het ministerie van volksgezondheid, die minister Hugo de Jonge gisteravond naar de Tweede Kamer stuurde.

Het artikel wat vandaag verscheen in Trouw – door

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) bij de lancering van het programma ‘Thuis in het verpleeghuis’ verpleeghuis De Kreek. Beeld ANP. 

Minister de Jonge: ‘Oma begint het te merken, dat is de juiste omschrijving’

Telkens heeft minister Hugo de Jonge gezegd: de verpleeghuizen zijn pas op orde, als de ouderen die daar wonen het zelf ervaren. ‘Oma moet het merken’, is de meetlat die de CDA-minister steeds weer aanhaalt.

“Er is de afgelopen jaren veel extra geld vrijgemaakt voor de verpleeg­huizen. Vanaf het begin heb ik gezegd: daar hoort wel een voorwaarde bij. De verpleeghuizen moeten zorgen dat in elk verpleeghuis, voor alle bewoners, het verschil van dat extra geld echt te merken is. Vrij vertaald: oma moet het merken. Als ik kijk hoe het tot nu toe gaat, zeg ik niet dat we er al zijn. Oma begint het te merken, dat is de juiste omschrijving. Bewoners zijn meer tevreden, medewerkers ook. De verpleeghuizen verdienen een enorm compliment dat het ze is gelukt, in deze krappe arbeidsmarkt, om al die nieuwe mensen te vinden. Maar we zijn er echt nog niet.”

“Integendeel. Anders was het ze niet gelukt 29.000 mensen extra te vinden. Ik zie wel enorme verschillen tussen het ene verpleeghuis en het andere, in personeelsverloop en ziekteverzuim. Hoe zorgen we dat het personeel minder tijd kwijt is aan administratie? Hoe geven we personeel meer zeggenschap over de roosters? Daar hoor ik op werkbezoeken veel over van verzorgenden en verpleegkundigen. Vaste contracten aanbieden of meer uren. Zorgen dat personeel zich gehoord en gezien voelt. Het ministerie ondersteunt daar de verpleeghuizen bij, met adviezen en door mensen om tafel te zetten.”

“Ik blijf met ze praten over hoe ze de huidige wedstrijd kunnen uitspelen, die draait om de kwaliteit. Parallel is al een andere wedstrijd begonnen. Er zijn meer plekken nodig, omdat de vraag naar verpleeghuiszorg snel stijgt. Het aantal 80-plussers is 2 procent gegroeid, maar de instroom in verpleeghuizen steeg 4 procent. Ik kan die stijging nog niet verklaren. Hebben ouderen door de negatieve verhalen hun opname zo lang mogelijk uitgesteld, en zien we een inhaalslag? Dat zijn we nu aan het uitzoeken.”

“Zo kun je dat niet stellen. We staan wel voor een dubbele uitdaging. Het geld is er. Bijna astronomische bedragen. Alleen al voor dit jaar 600 miljoen euro extra voor kwaliteit, een bedrag dat jaarlijks oploopt, over twee jaar is dat al 2,1 miljard euro. Daarnaast heb ik dit jaar 950 miljoen extra beschikbaar gesteld voor meer plekken. Samen opgeteld 1,5 miljard extra dit jaar. Alleen, we moeten wel het personeel gaan vinden. We moeten vol aan de bak.”

De weg omhoog gaat alleen wel moeizaam. De vraag naar zorg stijgt harder dan verpleeghuizen personeel kunnen werven. Huisartsen klagen dat zij met ernstig zieke patiënten moeten leuren om een bed in een verpleeghuis te vinden.

Die ontwikkeling heeft ook het kabinet verrast. “Hierdoor ontstaat een dubbele uitdaging”, tempert minister Hugo de Jonge (zie onder) de verwachtingen over de verpleeghuizen. Hij zei eerder dat hij pas tevreden is, als ‘oma het kan merken’.

Daarbij komt het grote verloop in personeel

Gemiddeld vertrekt elk jaar een op de zes werknemers. De achterdeur staat wagenwijd open, zij het elk jaar ietsje minder dan eerst. Ook is inmiddels driekwart van het personeel tevreden met het vak, hoewel nog steeds de helft aangeeft dat de werkdruk te hoog blijft. Minister De Jonge wil dat werkgevers meer hun best doen het personeel ‘plezier in het werk’ terug te geven.

Tussen verpleeghuizen zijn grote verschillen. Van de 2,1 miljard euro die ze extra mogen uitgeven aan kwaliteit, is afgesproken dat ze die stapsgewijs krijgen, na inlevering van concrete plannen om bewoners meer aandacht te geven. Eén op de tien verpleeghuizen is daar het afgelopen jaar niet in geslaagd. Daar bleef het geld op de plank liggen. Vier op de tien lopen juist voor.

Vooral de komende twee jaar moeten de verpleeghuizen nog veel meer nieuwe medewerkers werven dan nu al. Er zijn uiteindelijk 61.000 extra personeelsleden nodig, alleen al voor kwaliteitsverbetering. En er zijn meer mensen nodig omdat het aantal bedden omhoog moet. Ook vanwege de extra vraag naar verpleeg­huiszorg heeft het kabinet dit jaar al 660 miljoen extra uitgetrokken, bovenop het extra geld voor meer kwaliteit.

Werken in de zorg >